Uppskera, ég þarf að koma öllu í hús fyrir veturinn

Ég er búin að vera á fullu seinustu daga að reyna taka það grænmeti upp úr jörðinni sem ekki þolir frost. Ég er líka búin að vera hugsa um uppskriftir og aðferðir sem ég ætla að nota á uppskeruna þannig að ég hafi matinn minn á hentugu, girnilegu og fjölbreyttu formi í vetur. Ég hef þurrkað heilan helling að jurtum bæði í te og sem krydd. Þannig að það eru meira og minna alltaf bunkar að jurtum á handklæði á borðstofuborðinu mínu. Fyrir utan alla myntu, sitronumellisu og salvíu vendina sem hanga úr loftunum til þurrknar. Í þeim efnum finnst mér ég nokkuð vel byrg. Svo er það sultugerðinn. Ég er svo heppin að ég er komin af miklu sultugerðarfólki og ætum og hef óstjórnlega gaman af því að búa til sultur. Núna eru komnar 2 hillur fullar af sultum í auka ískápinn. Það eru; stilkilsberja-, fífla-, plómu-, brómberja-, rababara- og rósarblaðasulta.  Ég er líka búin að sýra og sjóða svolítið í krukkur. Þar má nefna tómata , tómatsósu, ofnþurrkaðir tómatar, rósarknúppa og rauðrófur. Fyrir utan allt pestóið. Nýjast uppgötuin í pestó hráefni í ár er skjalflétta. Skjaldflétta er fallegt sumarblóm en hún er líka frábrær kryddjurt. Það er gaman að nota blómin í  salat en það er líka hægt að nota blöðin í pestó. Svo hef ég líka safnað fræinum til þurrkunar þar sem þau eru pínu sterk og geta komið í stað pipars.

Svo er allt það sem ég hef fryst niður, en það eru komnar 6 körfur af mat í frystikistunna. Það hefur mest megnis verið grænmeti sem ég hef létt soði og sett í poka Þar má nefna eitthvað sem kallast beðju/silfurblaðka á íslensku en á ensku swiss chard og dönsku bladbede. Það er grænmeti sem ég nota á svipaðan hátt og spinat er bara með svolítið þykkum stöngli. Svo er ég búin að frysta maís, baunir, blómkál, brokolí, kryddjurtir og vorlauk. Ég er líka með heilmikið af rababara og berjum í pokum. Kryddjurtirnar sumar hef ég sett í múffu form með góðri ólíuvuolíu og fryst svo þær eru tilbúnar tíl notkunar strax úr frystinum.

Lauk og hvítlauk þurrka ég vel og enn sem komið er geymi ég í taupokum og þurrum stað. Seinna meir sét ég þá örugglega ísskáp þegar líður á veturinn. Ég komst nefnilega að  því síðasta haust að þeir eiga það til að mygla og verða holir að innan. Því tími ég ekki.

 Enn sem komið er hef ég nóg pláss í ískápnum fyrir kartöflur og rófur. Annars fara þær í frauðkassa í frostfría kalda geymslu. Ég er reyndar ekki búin að taka allar kartöflurnar upp. Tunnu kartöflurnar eru enn úti en það eru heldur ekki búið að koma alvarlegt næturfrost hér í Danmörkinni. En síðast og ekki sísta geymslu aðferðin mín fyrir vetrarforðann er að nota frauðkassa með sandi. T.d fyrir rótar grænmeti og geyma þá svo í kaldri geymslu. Ég er svo heppin að í vinnunni minni hef ég aðgang að frauðkössum sem annars væri hent og þá fylli ég að sandi og stíng rauðrófum og gulrótum í. Það eru þó enn slatti að þeim úti í garði þar sem þær þola það. Svo eru líka kál, blaðlaukur og ætifífill( jordskok á dönsku) enn úti. Grænmeti sem þolir vel frost og snjó, sérstaklega grænkálið.
Þetta er mikill vinna en afskaplega skemmtileg

Borðum illgresið

Borðum illgresið 
Á vorin eða snemma á sumrin áður en  nokkuð er farið að vaxa að ráði í matjurtargarðinum þá er tilvalið að fara út í náttúruna og finna sér eitthvað sem er hægt að nýta sér til matar. Og stundum nægir bara fara út í garð þar sem stundum eru viltar plöntur þar sem eru með forskot á grænmetið þar sem þær voru þarna frá fyrra sumri. Tvær af þeim plöntum eru brenninetla og fífill. Flesta hluta að fífillsins er hægt að nýta. Stöngullinn er sístur.  Hér koma nokkrar uppskriftir þar sem þær eru aðal hráefnið.

Fíflasulta 
Sultugerð fer oftast fram á haustin en þessa sultu er hægt að gera að vori. Hún gefur bæði sól í líkama og hjarta.
Tínið fíflahausa á stað sem þið eruð vissum að ekki sé nein mengun. Tínið einungis hausana en ekkert af staunglinum. Það þarf að minnsta kosti ½ haldapoka af fíflahausum.  Þvoið þá og  klippið gulu blöðin af eins og sést á myndinni, því það eru þau sem á að nýta. Setið í skál og hellið yfir sjóðandi vatn svo það fljóti rétt tæplega yfir fíflana. Látið þetta standa í að minnsta kosti í 5 klst og helst yfir nótt. Sýið fíflana frá morguninn eftir og mælið hversu mikið er af fíflateinu. Hlutföllin milli  hráefnana sjást hér að neðan.
3 bollar fífla te
4 ½  bollar Sykur
6 tsk Rautt Melatin
2 msk SÍtrónusafi
Blandið fiflateinu, melatininu og sítronusafanum saman og hitið að suðu. Bætið þá sykri í og látið sjóða i 1-2 minútur. Setið á sótthreinsaðar krukkur.

Djúpsteiktir fíflabotnar 
Áður en fífillinn blómstrar sést hann oft sem risa stór blaðkrans inni i beðum eða í grasflötum. Stundum er blómknuppurinn kominn upp eins og kúla en enginn gul blóm. Sama gildir um fifla sem eru slegnir. Þá er þetta bara blaðkrans sem er troðinn niður í grasið.  Hægt er nota alla hluta fífillsins eins og áður segir, rótina, blöðin, blómin og svo þykkasta hluta blaðanna sem umkringja stöngullinn . Það er eimitt það sem við gerum hér.    Þá skerum við neðsta hluta fífla blaðkransins alveg niður við grasflötina þar sem rótin endar en blöðin er ekki byrjuð . ­Það er líka hægt að taka heila fífla upp með rót ef maður er t.d að hreinsa þá úr grasflöt og skera rótina af og fremsta hluta blaðanna ( blað endan) , eða þann hluta blaðanna sem er grænn (sjá mynd). Það er sem er eftir og nýtt, er því  neðsti hlutinn af blöðunum sem er hvítur og hann þarf að hreinsa og þvo vel. Búið til pönnukökudeig og dýfið fiflabotnunum í  það. Djúpsteikið í olíu og látið olíuna renna af á eldhúsrúllu. Þetta henta vel sem meðlæti.
Pönnukökkudeig:
200 gr hveiti
2 Egg
6 dl mjólk
1/2 tsk salt
1 tsk lyftiduft
Olía til djúpsteikingar

Brenninetla í stað spínat 
Brenninetla er frekar hávaxin planta þegar hún er fullvaxin eða um meter. Hún er ekki algeng víða um land, en þar sem hún finnst er mikið af henni . Það er t.d í Reykjavik og Akureyri, í görðum eða við eyðibýli. Það er hægt að finna hana frá júní mánuði og fram eftir sumri.
Munið að vera í gúmmihönskum því hún stíngur ofboðslega.
Hana er hægt að tína og sjóða og nota sem spínat. Við suðuna eyðileggjast brennihárin, þess vegna er engin hætta á að stínga sig í munninum.  Sjóðið að minnsta kosti í 15 mín. Sýið vökvan frá. Hana er hægt að nota jafn óðum í eggjakökur, blanda í ferskt pasta, í brauð og bökur, kökur og ofnrétti. Svo er líka hægt að frysta hana og eiga til að skella í rétti við tækifæri.